19–20 sierpnia 2026 roku Obory pod Konstancinem-Jeziorną stały się stolicą polskiego ziemniaka. Podczas IV Ogólnopolskich Targów Ziemniaczanych plantatorzy odwiedzali stoisko INNVIGO, żeby porozmawiać o tym, co dziś realnie decyduje o skuteczności ochrony fungicydowej. Zebraliśmy najważniejsze wnioski z dwóch dni rozmów z naszymi Doradcami.
IV Ogólnopolskie Targi Ziemniaczane 2026 – gdzie i kiedy się odbyły
Czwarta edycja Ogólnopolskich Targów Ziemniaczanych odbyła się 19 i 20 sierpnia 2026 roku na terenie Rolniczego Zakładu Doświadczalnego Wilanów-Obory SGGW w miejscowości Obory (gmina Konstancin-Jeziorna, województwo mazowieckie). Organizatorem wydarzenia jest Stowarzyszenie Polski Ziemniak, a gospodarzem i współorganizatorem tegorocznej edycji – RZD Wilanów-Obory Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Targi objął patronatem JM Rektor SGGW, prof. Michał Zasada.
Ogólnopolskie Targi Ziemniaczane to jedyne w Polsce wydarzenie branżowe poświęcone w całości produkcji ziemniaka. Przez dwa dni odwiedzający mieli dostęp do:
- poletek demonstracyjnych i odmianowych prowadzonych przez hodowców działających na polskim rynku,
- poletek chemicznych, na których na tej samej odmianie i tej samej glebie można porównać technologie ochrony i nawożenia różnych firm,
- dynamicznych pokazów polowych maszyn do uprawy, pielęgnacji i zbioru ziemniaka,
- stoisk firm hodowlanych, nawozowych, ochrony roślin, maszynowych oraz przetwórstwa,
- bezpośrednich konsultacji z doradcami i ekspertami branżowymi.
INNVIGO na Targach Ziemniaczanych – o czym rozmawialiśmy na stoisku
Na stoisku INNVIGO nasi Doradcy Techniczni i Doradcy ds. Sprzedaży i Promocji prezentowali portfolio środków ochrony roślin dedykowanych plantacjom ziemniaka – od ochrony fungicydowej przed zarazą ziemniaka i alternariozą, przez zwalczanie stonki ziemniaczanej i mszyc, po odchwaszczanie plantacji i desykację naci.
Rozmowy z plantatorami wracały jednak najczęściej do jednego tematu: dlaczego programy ochrony, które jeszcze kilka sezonów temu działały bez zarzutu, dziś bywają zawodne. Odpowiedź jest krótka – zmieniła się populacja sprawcy zarazy ziemniaka. Poniżej najważniejsza część wiedzy, którą przekazywaliśmy przy stoisku.
Trzy filary nowoczesnej ochrony fungicydowej ziemniaka
Skuteczna ochrona plantacji ziemniaczanej przed chorobami grzybowymi wymaga dziś czegoś więcej niż wybór „dobrego fungicydu”. Prawidłowo zbudowana technologia zabezpiecza uprawę przed zarazą ziemniaka (Phytophthora infestans) i alternariozą, co bezpośrednio przekłada się na plon i jakość bulw. Nowoczesny program ochrony opiera się na trzech filarach.
Filar 1. Terminowość zabiegów
Fungicydy w ochronie ziemniaka działają przede wszystkim zapobiegawczo. Pierwszy zabieg powinien być wykonany przed pojawieniem się objawów choroby – najczęściej w fazie zwierania rzędów lub wcześniej, jeśli warunki pogodowe sprzyjają infekcji. Opóźnienie o kilka dni w okresie wysokiej presji patogena potrafi przekreślić skuteczność całego, poprawnie skomponowanego programu. Odstępy między zabiegami należy skracać przy dużej presji choroby i intensywnym przyroście masy naci.
Filar 2. Rotacja mechanizmów działania według klasyfikacji FRAC
Każda substancja czynna ma przypisany kod FRAC (Fungicide Resistance Action Committee), który określa jej mechanizm działania. Podstawową zasadą antyodpornościową jest przemienne stosowanie fungicydów o różnych kodach FRAC – a nie po prostu różnych nazw handlowych. Dwa produkty o odmiennych nazwach mogą należeć do tej samej grupy FRAC, a stosowane po sobie nie stanowią żadnej rotacji.
W praktyce oznacza to trzy zasady:
- nie stosować dwóch zabiegów z rzędu substancjami z tej samej grupy FRAC,
- ograniczyć liczbę zabiegów substancją z jednej grupy FRAC w sezonie do limitu podanego w etykiecie,
- wykorzystywać mieszaniny fabryczne łączące różne mechanizmy działania, w tym komponent wielopunktowy.
Filar 3. Dobór substancji skutecznych wobec dominujących genotypów
To filar, który w ostatnich sezonach zyskał na znaczeniu najbardziej. Jak podkreśla Bronisław Kwiatkowski, Doradca ds. Sprzedaży i Promocji w firmie INNVIGO, sama rotacja mechanizmów działania jest już dzisiaj niewystarczająca – rośnie znaczenie doboru substancji czynnych skutecznych wobec genotypów zarazy ziemniaka dominujących obecnie na plantacjach.
Europejska sieć naukowa EuroBlight od lat monitoruje populację Phytophthora infestans w Europie i identyfikuje kolejne genotypy. Część z nich wykazuje obniżoną wrażliwość na wybrane substancje czynne, co oznacza, że program zbudowany wyłącznie „pod rotację” może w praktyce zawierać zabiegi o ograniczonej skuteczności.
Mapa Rotacji Fungicydów w ochronie ziemniaka
W oparciu o genotypy sprawców zarazy ziemniaka zidentyfikowane przez EuroBlight opracowano Mapę Rotacji Fungicydów – system planowania ochrony, który łączy wszystkie trzy filary. Pozwala on dobrać zabiegi tak, aby jednocześnie:
- zachować poprawną rotację kodów FRAC w całym sezonie,
- uwzględnić dominujące, w tym uodpornione, genotypy patogena,
- dopasować intensywność ochrony do fazy rozwojowej i przeznaczenia plantacji.
Mapa Rotacji Fungicydów była jednym z najczęściej omawianych materiałów na naszym stoisku w Oborach. Jeśli chcesz zweryfikować program ochrony stosowany w swoim gospodarstwie, najprościej zrobić to z ekspertem znającym lokalną presję chorób.
Najczęstsze pytania plantatorów ze stoiska INNVIGO
Czy wystarczy zmieniać nazwy handlowe fungicydów?
Nie. Rotacja dotyczy mechanizmów działania, czyli kodów FRAC, a nie nazw produktów. Dwa różne preparaty mogą zawierać substancje z tej samej grupy FRAC – ich naprzemienne stosowanie nie ogranicza ryzyka odporności.
Jak odróżnić zarazę ziemniaka od alternariozy?
Zaraza ziemniaka daje wodniste, szybko powiększające się plamy z jasnym nalotem zarodnikowania na spodniej stronie liścia, rozwija się gwałtownie przy wysokiej wilgotności i umiarkowanej temperaturze. Alternarioza tworzy suche, ograniczone plamy z charakterystycznym koncentrycznym strefowaniem, nasila się w warunkach ciepłych i przemiennie suchych, częściej na roślinach osłabionych lub w późniejszych fazach rozwoju.
Kiedy wykonać pierwszy zabieg fungicydowy?
Zapobiegawczo, przed wystąpieniem pierwszych objawów – zwykle w okolicy zwierania rzędów, a przy sprzyjających infekcji warunkach pogodowych odpowiednio wcześniej. Zabieg interwencyjny na widoczne objawy jest zawsze mniej skuteczny i droższy.
Czy ochrona fungicydowa realnie zwiększa plon?
Tak. Badania polowe nad wpływem intensywności ochrony fungicydowej ziemniaka wykazują wzrost plonu bulw rzędu kilkunastu do ponad dwudziestu procent względem obiektu bez ochrony, przy czym różnica między ochroną ograniczoną a intensywną zależy od presji patogenów w danym sezonie.
Porozmawiaj z ekspertem INNVIGO ze swojego regionu
Nie udało Ci się dotrzeć do Obór? Nasi Doradcy są dostępni przez cały sezon. Skontaktuj się z ekspertem ze swojego regionu i zweryfikuj program ochrony swojej plantacji: innvigo.com/gospodarstwa.
Zobacz też dedykowaną podstronę poświęconą ochronie plantacji ziemniaka: innvigo.com/u/ziemniak