Spis treści
- Co to jest chlorantraniliprol?
- Działanie i mechanizm działania
- Zastosowanie w uprawach
- Korzyści stosowania chlorantraniliprolu
- Zasady bezpiecznego użycia
- Podsumowanie
Co to jest chlorantraniliprol?
Chlorantraniliprol to substancja czynna o działaniu owadobójczym, należąca do grupy antranilowych diamidów. Wykorzystywana jest w insektycydach stosowanych nalistnie, których zadaniem jest zwalczanie szkodników gryzących, przede wszystkim larw (gąsienic) motyli oraz wybranych gatunków chrząszczy i muchówek. Zgodnie z klasyfikacją IRAC chlorantraniliprol zaliczany jest do grupy 28 – modulatorów receptorów rianodynowych. Oznacza to, że posiada odmienny mechanizm działania niż powszechnie stosowane pyretroidy czy neonikotynoidy i jest cennym narzędziem w strategii przeciwdziałania odporności szkodników.
Działanie i mechanizm działania
Chlorantraniliprol należy do modulatorów receptorów rianodynowych. Jego działanie polega na aktywowaniu receptorów rianodynowych w komórkach mięśniowych owadów, czyli kanałów odpowiedzialnych za uwalnianie jonów wapnia z wewnątrzkomórkowych magazynów. Niekontrolowany wypływ wapnia zaburza pracę mięśni, co prowadzi do paraliżu i w konsekwencji do zamierania szkodnika.
Substancja działa żołądkowo i kontaktowo – szkodnik pobiera ją głównie podczas żerowania na opryskanych częściach roślin. Na roślinie chlorantraniliprol działa powierzchniowo i wgłębnie, dzięki czemu przemieszcza się w głąb tkanki liścia. Efekt jest szybki: w ciągu kilku godzin od kontaktu z substancją szkodnik przestaje się poruszać i żerować, a całkowite zwalczenie następuje zwykle w ciągu 2–4 dni od zabiegu. Kluczowe dla skuteczności jest właściwe wyznaczenie terminu zabiegu – najlepiej w okresie składania jaj i wylęgu larw, zgodnie z sygnalizacją pojawu szkodników.
Zastosowanie w uprawach
Chlorantraniliprol stosowany jest nalistnie, po wystąpieniu szkodnika, z uwzględnieniem progów szkodliwości. Substancja znajduje zastosowanie m.in. w:
- ziemniaku – przeciwko larwom i chrząszczom stonki ziemniaczanej,
- kukurydzy na ziarno i cukrowej – przeciwko omacnicy prosowiance,
- rzepaku ozimym i jarym – m.in. przeciwko chowaczowi podobnikowi i pryszczarkowi kapustnikowi,
- buraku cukrowym – przeciwko szarkowi komośnikowi i ćmie buraczanej,
- sadach ziarnkowych i pestkowych – m.in. przeciwko owocówce jabłkóweczce, owocówce śliwkóweczce, nasionnicy trześniówce i zwójkówkom,
- warzywach korzeniowych (marchew, seler, pietruszka i in.) – przeciwko połyśnicy marchwiance i błyszczce jarzynówce,
- kalafiorze i brokule – przeciwko szkodnikom roślin kapustnych, m.in. śmietce kapuścianej i tantnisiowi krzyżowiaczkowi,
- uprawach małoobszarowych, takich jak winorośl, len, mak i gorczyca na nasiona, leszczyna, orzech włoski, trawy na nasiona, rośliny ozdobne, drzewka bożonarodzeniowe, wierzba energetyczna oraz warzywa liściowe w szklarni.
Chlorantraniliprol zwalcza szerokie spektrum szkodników, szczególnie gryzące larwy motyli (omacnice, owocówki, zwójkówki, błyszczki, piętnówki, bielinki), a także m.in. stonkę ziemniaczaną, szarka komośnika, chowacze, słodyszka rzepakowego, śmietki i pryszczarki.
Korzyści stosowania chlorantraniliprolu
Stosowanie chlorantraniliprolu przynosi liczne korzyści dla rolników i upraw:
- szybkie zatrzymanie żerowania szkodników – już w ciągu kilku godzin od zabiegu,
- odmienny mechanizm działania (grupa IRAC 28) wspierający strategię antyodpornościową i rotację insektycydów,
- działanie żołądkowe i kontaktowe oraz powierzchniowe i wgłębne na roślinie,
- niskie dawki substancji czynnej na hektar,
- bardzo szeroki zakres zastosowań – od upraw rolniczych, przez sady i warzywa, po uprawy małoobszarowe.
Zasady bezpiecznego użycia
Pomimo licznych zalet chlorantraniliprol powinien być stosowany zgodnie z zasadami dobrej praktyki rolniczej oraz zapisami etykiety środka ochrony roślin. Ważne jest:
- przestrzeganie zalecanych dawek i terminów stosowania oraz wyznaczanie zabiegów na podstawie sygnalizacji i progów szkodliwości,
- stosowanie środków z grupy IRAC 28 maksymalnie 2 razy w danej uprawie w sezonie, przeciwko temu samemu pokoleniu szkodnika,
- przemienne stosowanie z insektycydami o innym mechanizmie działania i nieobniżanie dawek, również w mieszaninach zbiornikowych,
- zachowanie wyznaczonych stref ochronnych dla wód i terenów nieużytkowanych rolniczo – substancja działa bardzo toksycznie na organizmy wodne,
- stosowanie technik ograniczających znoszenie cieczy użytkowej,
- korzystanie ze środków ochrony indywidualnej podczas przygotowania cieczy i zabiegu oraz przestrzeganie okresu prewencji,
- przestrzeganie okresów karencji i ograniczeń dotyczących ponownego stosowania chlorantraniliprolu na tym samym polu w kolejnych latach.
Podsumowanie
Chlorantraniliprol to skuteczny insektycyd z grupy antranilowych diamidów, który szybko zatrzymuje żerowanie szkodników gryzących. Jego działanie opiera się na aktywacji receptorów rianodynowych w mięśniach owadów, co prowadzi do paraliżu i zamierania szkodnika. Dzięki odmiennemu mechanizmowi działania (IRAC 28) i bardzo szerokiemu zakresowi zastosowań chlorantraniliprol jest wartościowym rozwiązaniem w uprawach takich jak ziemniak, kukurydza, rzepak, burak cukrowy czy sady, wspierając jednocześnie zarządzanie odpornością szkodników. Substancja występuje w insektycydzie Catanga 200 SC.
